Prvo rješenje.
Nacrtajmo prizmu kojoj je gornja baza sukladna osnovki piramide, kao na slici. Povucimo dužinu V P 3 ‾ \overline{VP_3} V P 3 paralelnu s C P 2 ‾ \overline{CP_2} C P 2 .
Tražimo kut φ \varphi φ u trokutu V P 1 P 3 VP_1P_3 V P 1 P 3 . Izračunajmo duljine stranica u tom trokutu:
∣ V P 1 ∣ = 1 + ( 2 ) 2 = 3 , ∣ V P 3 ∣ = ∣ C P 2 ∣ = 3 2 ⋅ 2 2 = 6 , ∣ P 1 P 3 ∣ = ∣ P 1 P 2 ∣ 2 + ∣ P 2 P 3 ∣ 2 = ( 2 ) 2 + 1 = 3 . \begin{aligned}|VP_1|&=\sqrt{1+(\sqrt2)^2}=\sqrt3,\\|VP_3|&=|CP_2|=\frac{\sqrt3}2\cdot2\sqrt2=\sqrt6,\\|P_1P_3|&=\sqrt{|P_1P_2|^2+|P_2P_3|^2}=\sqrt{(\sqrt2)^2+1}=\sqrt3.\end{aligned} ∣ V P 1 ∣ ∣ V P 3 ∣ ∣ P 1 P 3 ∣ = 1 + ( 2 ) 2 = 3 , = ∣ C P 2 ∣ = 2 3 ⋅ 2 2 = 6 , = ∣ P 1 P 2 ∣ 2 + ∣ P 2 P 3 ∣ 2 = ( 2 ) 2 + 1 = 3 .
Prema poučku o kosinusu, vrijedi
cos φ = 3 + 6 − 3 2 ⋅ 3 ⋅ 6 = 6 6 2 = 2 2 \cos\varphi=\frac{3+6-3}{2\cdot\sqrt3\cdot\sqrt6}=\frac6{6\sqrt2}=\frac{\sqrt2}2 cos φ = 2 ⋅ 3 ⋅ 6 3 + 6 − 3 = 6 2 6 = 2 2
pa je φ = 45 ∘ \varphi=45^\circ φ = 4 5 ∘ .
Drugo rješenje.
Za kosinus traženog kuta vrijedi
cos φ = V P 1 → ⋅ C P 2 → ∣ V P 1 → ∣ ⋅ ∣ C P 2 → ∣ \cos\varphi=\frac{\overrightarrow{VP_1}\cdot\overrightarrow{CP_2}}{|\overrightarrow{VP_1}|\cdot|\overrightarrow{CP_2}|} cos φ = ∣ V P 1 ∣ ⋅ ∣ C P 2 ∣ V P 1 ⋅ C P 2
Duljine vektora u nazivniku su
∣ V P 1 → ∣ = ∣ V P 1 ∣ = 1 2 + ( 2 ) 2 = 3 , ∣ C P 2 → ∣ = ∣ C P 2 ∣ = 2 2 ⋅ 3 2 = 6 . \begin{aligned}|\overrightarrow{VP_1}|&=|VP_1|=\sqrt{1^2+(\sqrt2)^2}=\sqrt3,\\|\overrightarrow{CP_2}|&=|CP_2|=2\sqrt2\cdot\frac{\sqrt3}2=\sqrt6.\end{aligned} ∣ V P 1 ∣ ∣ C P 2 ∣ = ∣ V P 1 ∣ = 1 2 + ( 2 ) 2 = 3 , = ∣ C P 2 ∣ = 2 2 ⋅ 2 3 = 6 .
Prikažimo te vektore ovako:
V P 1 → = V C → + 1 2 C B → , C P 2 → = C A → + 1 2 A B → = 1 2 ( C A → + C B → ) . \begin{aligned}\overrightarrow{VP_1}&=\overrightarrow{VC}+\frac12\overrightarrow{CB},\\\overrightarrow{CP_2}&=\overrightarrow{CA}+\frac12\overrightarrow{AB}=\frac12(\overrightarrow{CA}+\overrightarrow{CB}).\end{aligned} V P 1 C P 2 = V C + 2 1 C B , = C A + 2 1 A B = 2 1 ( C A + C B ) .
Sada je
V P 1 → ⋅ C P 2 → = 1 2 ( V C → ⋅ C A → + V C → ⋅ C B → + 1 2 C B → ⋅ C A → + 1 2 ∣ C B → ∣ 2 ) = 1 2 ( 0 + 0 + 1 2 C B → ⋅ C A → + 1 2 ⋅ 8 ) = 1 4 C B → ⋅ C A → + 2. \begin{aligned}\overrightarrow{VP_1}\cdot\overrightarrow{CP_2}&=\frac12\left(\overrightarrow{VC}\cdot\overrightarrow{CA}+\overrightarrow{VC}\cdot\overrightarrow{CB}+\frac12\overrightarrow{CB}\cdot\overrightarrow{CA}+\frac12|\overrightarrow{CB}|^2\right)\\&=\frac12\left(0+0+\frac12\overrightarrow{CB}\cdot\overrightarrow{CA}+\frac12\cdot8\right)=\frac14\overrightarrow{CB}\cdot\overrightarrow{CA}+2.\end{aligned} V P 1 ⋅ C P 2 = 2 1 ( V C ⋅ C A + V C ⋅ C B + 2 1 C B ⋅ C A + 2 1 ∣ C B ∣ 2 ) = 2 1 ( 0 + 0 + 2 1 C B ⋅ C A + 2 1 ⋅ 8 ) = 4 1 C B ⋅ C A + 2.
Sad računamo
C B → ⋅ C A → = ∣ C B → ∣ ⋅ ∣ C A → ∣ cos ∠ A C B = 2 2 ⋅ 2 2 ⋅ cos 60 ∘ = 8 ⋅ 1 2 = 4. \begin{aligned}\overrightarrow{CB}\cdot\overrightarrow{CA}&=|\overrightarrow{CB}|\cdot|\overrightarrow{CA}|\cos\angle ACB\\&=2\sqrt2\cdot2\sqrt2\cdot\cos60^\circ=8\cdot\frac12=4.\end{aligned} C B ⋅ C A = ∣ C B ∣ ⋅ ∣ C A ∣ cos ∠ A C B = 2 2 ⋅ 2 2 ⋅ cos 6 0 ∘ = 8 ⋅ 2 1 = 4.
Zato je
cos φ = 3 3 ⋅ 6 = 3 3 2 = 2 2 , \cos\varphi=\frac3{\sqrt3\cdot\sqrt6}=\frac3{3\sqrt2}=\frac{\sqrt2}2, cos φ = 3 ⋅ 6 3 = 3 2 3 = 2 2 ,
pa traženi kut φ \varphi φ iznosi 45 ∘ 45^\circ 4 5 ∘ .